بسیاری از افراد، حتی آنهایی که بهنظر خوش برخورد و صمیمی می رسند، با مسئله کمبود اعتماد به نفس مواجه هستند. اماخوشبختانه گام های اولیه ای وجود دارد که می توان برداشت تا احساس بهتری نسبت بهخود داشته و در مسائل اجتماعی آسوده تر باشیم.از خودتان مراقبت کنید: داشتناعتماد به نفس تا حدی به داشتن تصویری مثبت از اندام خود بستگی دارد. اگر هر روزصبح تا محل کار خود پیاده راه بروید، بیشتر ورزش کنید، و تغذیه سالم تری داشته باشید، هم در بهبود ظاهر و هم در بهبود حال شما تاثیر به سزایی خواهد گذاشت.
اگراحساس می کنید وقت کافی برای ورزش ندارید، سعی کنید صبح ها چند دقیقه زودتر از خواببیدار شوید – حتی یک پیاده روی کوتاه، اگر به طور روزانه تکرار شود، نتیجه بخشخواهد بود. مراقبه نیز به تمرکز شما کمک خواهد کرد.

یک فهرست تهیه کنید: دراغلب اوقات، افرادی که از کمبود اعتماد به نفس رنج می برند فهرست های ذهنی ای ازتمام ایرادهایشان دارند: بیش از اندازه چاق، دست و پا چلفتی، کند در روابط اجتماعی،و غیره. این نکات منفی را با تهیه فهرستی از خصوصیات مثبت خود، چه روی کاغذ چه بهصورت ذهنی، به نکات مثبت تبدیل کنید. آیا آسانگیر و خوش برخورد هستید؟ در کار خاصیمهارت دارید؟ آیا طنز استثنایی دارید؟ تفکر در مورد این چیزها وقتی ایام به کام شمانیست تاثیر فراوانی در بهبود حال و افزایش اعتماد به نفس شما خواهدداشت.

دارو: برای برخی از افراد، اضطراب اجتماعی و کمبود اعتماد به نفس میتواند موجب ناتوانی در سخن گفتن در مقابل گروهی از افراد، یا در تعامل با فرد یاافراد دیگر گشته و منجر به حملات ترس شود. در برخی از این قبیل موارد پاسخ مسئلهدارو است. داروهای ضد افسردگی مانند پاکسیل (1) و بازدارنده های مونوامین اکسیدازی،یا آرام بخش هایی مانند زاناکس (2)، لیبریوم (3)، والیوم (4)، می توانند به افرادیکه اضطراب اجتماعی شدید دارند کمک کنند. با این وجود، بسیاری از افراد در حالی ازاین داروها به عنوان علاج هر دردی استفاده می کنند که شاید بهتر باشد مسئله آنها ازطریق درمان حل شود. قبل از آغاز هر نوع رژیم دارویی باید ابتدا با یک پزشک مشورتشود.

چارچوب ذهنی: فکر ورود به اتاقی که پر از آدم های غریبه است شما را درجای خود می خشکاند؛ بعضی صبح ها، ترک خانه امری دشوار است. چنین افرادی می تواننداز چند تمرین ساده ذهنی کمک بگیرند. قبل از ورود به موقعیت های اجتماعی ای که میتوانند دشوار باشند، از خودتان بپرسید، "بدترین اتفاق ممکن چیست؟" انرژی خود را صرفخود موقعیت کنید، نه صرف نگرانی جلوتر در مورد آن. اگر کاری را برای بار اول انجاممی دهید، تصور کنید که آن را قبلا هم انجام داده اید. به خاطر داشته باشید در آنچهکه نمی آزمایید همیشه بازنده هستید.

اهداف واقع بینانه تایین کنید: بسیاریاز افراد وقتی از عدم اعتماد به نفس رنج می برند که برای خود اهداف غیر قابل دسترستایین کرده و در رسیدن به آنها با شکست مواجه می شوند. در عوض، اهدافی تایین کنیدکه قابل دسترس تر باشند و برای رسیدن به آنها در طول روز تلاش کنید. شاید نتوانیدتا پایان هفته جهان را تسخیر کنید، اما حتما به کارهای خود خواهید رسید. با پشت سرگذاشتن موفقیت آمیز این اهداف، احساس بهتری نسبت به خودتان خواهید داشت.

هر فردي از شخصيت خودش، ديدگاهش و نقاط ضعف و قوتش يک تصوير ذهني دارد. اين تصوير از دوران کودکي شکل مي گيرد. به اين تصوير «خودانگاره» مي گويند يعني تصوري که شخص از خويشتن در ذهن خود دارد. «خودانگاره» در شکل گيري اعتمادبه نفس شخص نقش بسيار مهمي ايفا مي کند. بسياري از اين تصورات براساس تعامل ما با ديگران و تجربيات زندگي مان شکل مي گيرد. اعتماد به نفس به اين موضوع بستگي دارد که شخص احساس مي کند از نظر ديگران تا چه حد مورد قبول و علاقه است و همچنين خودش چقدر احساس ارزشمند بودن دارد. يک انسان با اعتماد به نفس سالم و طبيعي مي تواند احساس خوبي نسبت به خود داشته باشد. ارزش خود را بداند و به خاطر قابليت ها و مهارت ها و موفقيت هايش احساس غرور و رضايت کند. اما کسي که اعتماد به نفس ضعيفي دارد، احساس مي کند که مورد قبول و علاقه هيچ کس نيست و نمي تواند هيچ کاري را درست انجام دهد. همه ما در شرايط و موقعيت هايي از زندگي مشکلات عدم اعتماد به نفس را تجربه کرده ايم، خصوصاً در دوران نوجواني که شخص خود و جهان اطراف را مي شناسد، بسيار دچار مشکل مي شود. اما از آنجايي که خودانگاره هرکس با گذشت زمان تغيير مي کند، پس اعتماد به نفس فرد هم ثابت نمي ماند و در طول زندگي تغيير مي کند و بنابراين مي توان اعتماد به نفس را بهبود بخشيد. براي دستيابي به يک اعتماد به نفس سالم دو مساله را بايد در نظر گرفت

 1- نظر و رفتار ديگران نسبت به شخص چگونه است؟
    
2- خود او، خويش را چگونه مي بيند؟ اين دو مساله روي اعتماد به نفس افراد بسيار تاثير مي گذارد.
    
    والدين، معلمان، مربيان و... به ويژه در دوران کودکي در شکل گيري ديدگاه هر فرد نسبت به خودش، نقش مهمي را ايفا مي کنند. اگر والدين يا معلمان بيشتر از آنچه که از کودک تمجيد و تحسين مي کنند، از او انتقاد و عيب جويي کنند، مسلماً اين کودک نمي تواند اعتماد به نفس خوبي داشته باشد. همچنين در دوره نوجواني که ارزش ها و عقايد نوجوان در حال شکل گيري است، نظرات مربي، پدر و مادر، معلم يا ديگر افراد در به وجود آوردن خودانگاره نوجوان بسيار موثر است. قطعاً فردي که نوجوان قبول دارد، مانند والدين يا معلمان دائماً از او عيب جويي کند، سبب تخريب اعتماد به نفس او مي شود. گاهي هم انگار از درون به نوجوان القا مي شود که توانايي انجام درست کارها را ندارد. (بحران دروني) که اين مساله هم به اندازه انتقاد و سرزنش ديگران مخرب است. انتظارات نابجا و غيرواقعي هم مي تواند اثر منفي بر روي اعتماد به نفس بگذارد. افرادي که توانايي هاي خود را مي شناسند و تحسين مي کنند، از اعتماد به نفس بالايي برخوردارند، ولي اگر احساس کنند که فاقد توانايي هاي درخور تحسين هستند حتماً از اعتماد به نفس ضعيفي برخوردار مي شوند. نکته حائز اهميت اين است که بيشتر مردم داراي توانايي ها و قابليت هاي درخور تحسين و شايسته يي هستند، اما به دليل خودانگاره يي که از خود دارند، نمي توانند توانايي هاي خود را ببينند. اعتماد به نفس هر فرد بر روي کيفيت زندگي او تاثير بسزايي دارد و چگونگي احساس هر فرد نسبت به خودش بر روي نحوه زندگي اش اثر مي گذارد. افرادي که احساس مي کنند از نظر ديگران دوست داشتني و دل نشين هستند، قطعاً روابط اجتماعي بهتري دارند، همچنين دوستان و خانواده آنها در مواقع نياز از کمک و حمايت آنها بهره مند مي شوند. آنهايي که معتقدند مي توانند مشکلات را از سر راه بردارند و اهداف شان را تحقق بخشند، مسلماً در زندگي موفق تر هستند. اکنون رهنمودهايي براي بهبود اعتماد به نفس ارائه مي شود.
    
    - از تفکرات منفي درباره خود بپرهيزيد: اگر عادت داريد دائم بر روي کمبودها و نقاط ضعف خود تاکيد کنيد، اين عادت را کنار بگذاريد و به جنبه هاي مثبت خود (که بسيار زياد هم هست) فکر کنيد. هنگامي که بيش از حد از خود انتقاد مي کنيد، درباره يک نکته يا حرکت يا رفتار مثبتي هم که داشته ايد فکر و براي خود بازگو کنيد. هر روز 3 کار يا رفتاري که انجام داده ايد و موجب رضايت و شادي تان شده است را بر روي کاغذ بنويسيد.
    
    - هدف تان انجام کار باشد نه انجام کامل و بي نقص آن: همچنين گاهي بعضي از افراد به حد کمال رسيدن را مانعي براي زندگي خود مي کنند و در نتيجه تا به آن حد مطلوب نرسند کاري انجام نمي دهند و در واقع زندگي خود را متوقف مي کنند (مانند کسي که مي گويد تا 5 کيلو از وزنم کم نکنم از خانه بيرون نمي روم) در صورتي که بايد نقاط مثبت را ديد و کار را انجام داد و از آن لذت برد.
    
    - اشتباهات را فرصتي براي يادگيري در نظر بگيريد: هميشه به خود بگوييد که هرکسي ممکن است اشتباه کند و از اشتباه کردن نهراسيد، اشتباه بخشي از يادگيري است.
    
    - کارها و تجربيات جديد را امتحان کنيد: انجام کارها و فعاليت هاي متفاوت در شناخت استعدادها و توانايي هاي تان کمک بزرگي به شما مي کند همچنين در نتيجه کسب مهارت هاي جديد احساس غرور و رضايت به شما دست مي دهد.
    
    - آنچه را که مي توانيد، تغيير دهيد و آنچه را که نمي توانيد، مشخص کنيد: درباره عادات و خصلت هاي خود فکر کنيد. اگر دريافتيد که برخي از آنها شما را ناراحت مي کند، براي تغيير آن اقدام کنيد، اما اگر چيزي است که نمي توان آن را تغيير داد (مانند قد) سعي کنيد از آنچه که هستيد لذت ببريد و سازگاري کنيد.
    
    - اهداف تان را مشخص کنيد: فکر کنيد چه کاري دوست داريد انجام دهيد و سپس براي انجام آن برنامه ريزي کنيد و طبق برنامه جلو برويد.
    
    - از نظرات و عقايد خود احساس رضايت کنيد: از بيان افکار خود ابايي نداشته باشيد.
    
    - به ديگران کمک کنيد: با اين کار احساس مي کنيد مفيد هستيد که خود در اعتماد به نفس نقش مهمي دارد.
    
    - ورزش کنيد: با ورزش از استرس رهايي مي يابيد و سالم تر و شادتر خواهيد بود.
    
    - تفريح کنيد: از وقت خود لذت ببريد، با دوستانتان معاشرت کنيد و زندگي خود را با افکار منفي متوقف نکنيد.
    
    افرادي که اعتماد به نفس بالايي دارند به راحتي با ديگران دوست مي شوند، شادترند و روابط بهتري با همکاران، همسالان و ... دارند و با آرامش و راحتي با اشتباهات شان کنار مي آيند. هيچ وقت براي به دست آوردن اعتماد به نفس سالم و مثبت دير نيست. اعتماد به نفس از جمله مهارت هاي زندگي است.